Қазақстанда ХҚКО-дағы жарты миллиард теңгелік схема әшкере болды

Заңсыз схема қалай жұмыс істеген

Іс Астананың қылмыстық істер жөніндегі ауданаралық сотында қаралды. Сот он адамға қатысты үкім шығарды. Іс материалдарына сәйкес, олар мемлекет пен мемлекеттік қызмет мүдделеріне қарсы қылмыстарға, заңсыз көші-қонды ұйымдастыруға және одан пайда табуға байланысты айыпталған.

Схема шетел азаматтарына қызмет көрсететін Халыққа қызмет көрсету орталықтарында жұмыс істеген. ХҚКО-ға жүгінген шетелдіктердің басым бөлігі Қазақстанда уақытша тұруға рұқсат алғысы келген, ал кейбірі жеке сәйкестендіру нөмірін — ЖСН рәсімдеуге өтініш берген.

Қажетті қызметті алу үшін шетел азаматтары делдалдарға ақша төлеген. Делдалдар қаражаттың бір бөлігін және рәсімдеуге қажетті құжаттарды ХҚКО қызметкерлеріне жеткізіп отырған.

Схема үш жылдан астам уақыт жұмыс істеген

Іс бойынша Байқоңыр ауданы полиция басқармасының көші-қон қызметінің инспекторы Жауқазын Қорабаева да жауапқа тартылған.

Тергеу мәліметіне сәйкес, ол күрделі жағдайларда «Азаматтарға арналған үкімет» қызметкерлеріне көмектескен. Мәселен, шетел азаматын Қазақстаннан шығару қаупі туындаған жағдайда мәселені шешуге араласқан.

Заңсыз схема үш жылдан астам уақыт бойы жұмыс істеген. Құқық қорғау органдары оны 2025 жылдың басында анықтаған. Осыдан кейін заңсыз көші-қонға қатысы бар адамдар жауап алуға шақырылып, кейін ұстала бастаған.

Миллиондаған теңге кімдер арқылы өткен

Сотта айыпталушылардың басым бөлігі өз кінәсін мойындаған.

Іс материалдары бойынша, бұрын полиция қызметкері болған Жауқазын Қорабаева шетелдік жұмысшылардан 12 миллион теңгеден астам ақша алған. Сот оны 7 жылға бас бостандығынан айырды. Алайда жазаны өтеу мерзімі кейінге қалдырылды.

«Азаматтарға арналған үкімет» қызметкерлері Досымхан Бейсенбаев, Сабира Баймұхамедова және Жадыра Жанабаева пара алғаны үшін 7 жылға бас бостандығынан айырылды. Әйел сотталушылардың жазасын өтеу мерзімі де кейінге шегерілді.

Олардың әріптесі Бақжан Әкім 3 жылға бас бостандығынан айырылды.

193 және 196 миллион теңге өткен

Істегі ең ірі сомалар делдалдардың қызметіне қатысты айтылған.

Әсел Қуанышева арқылы 193 миллион теңге, ал Рамид Әмірғали арқылы 196 миллион теңге өткен. Әмірғали 385 шетел азаматының құжатын рәсімдеуге қатысқан.

Орынтай Ташкенова арқылы тағы 117 миллион теңге өткен. Ол 1 272 шетелдікке құжат рәсімдеуге қатысқан.

Сот аталған үш адамды ХҚКО қызметкерлеріне пара бергені үшін кінәлі деп таныды. Алайда оларға бас бостандығынан айыру жазасы тағайындалмай, айыппұл салынды.

Полиция капитанына ақша берген Алтынай Әлдібаева 7 жылға бас бостандығынан айырылды.

Лаура Көпбаеваға құжаттарды қолдан жасау және бірнеше шетелдікті алдау бойынша айып тағылып, сот оған бас бостандығын шектеу жазасын тағайындады.

Сот үкімі әлі күшіне енген жоқ

Осылайша, тергеу мәліметтері бойынша, бірнеше жыл жұмыс істеген схема арқылы жүздеген миллион теңге айналымға түскен, ал оның көмегімен көптеген шетел азаматтарына құжаттар рәсімделген.

Іс бойынша бірқатар фигурант бас бостандығынан айырылса, кейбіріне айыппұл және бас бостандығын шектеу жазасы тағайындалды.

Сот үкімі әзірге заңды күшіне енген жоқ.